۱- مقدمه

با توجه به محدودیت منابع فسیلی، افزایش الزامات زیست‌محیطی و ضرورت توسعه پایدار صنعت برق، سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های تجدیدپذیر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این راستا، تابلوی برق سبز بورس انرژی به‌عنوان یکی از بسترهای اصلی توسعه بازار برق پاک، نقش مؤثری در ارتقای شفافیت، مدیریت ریسک معاملات و جذب سرمایه ایفا می‌نماید.

نظر به لزوم حفظ انضباط بازار، صیانت از حقوق طرفین معاملات و جلوگیری از تحمیل هزینه و زیان به صنعت برق کشور، دستورالعمل حاضر در اجرای بند (۱-۲-۵) اصلاحیه دستورالعمل توسعه مبادلات برق در بورس انرژی، موضوع مصوبه شماره ۱۴۰۳/۴۲۲۴۸/۱۰۰ مورخ ۱۴۰۳/۰۷/۰۱ وزارت نیرو و به‌عنوان تکمله دستورالعمل عرضه و تبادل برق تجدیدپذیر در بورس انرژی، با هدف تبیین ضوابط تعیین میزان نکول، نحوه اعمال محدودیت و تسویه جرایم، جایگزین دستورالعمل نحوه اعمال محدودیت و تسویه جرائم نکول تعهدات نیروگاه‌های تجدیدپذیر دارای مجوز عرضه برق در بورس انرژی گردیده است.

۲- هدف

این دستورالعمل با اهداف ذیل تهیه و ابلاغ می‌گردد:

• تعیین شاخص‌ها و معیارهای تشخیص و تعیین عدم ایفای تعهدات فروش برق نیروگاه‌های تجدیدپذیر در بورس انرژی؛
• تبیین نحوه اعمال محدودیت‌ها و جریمه مالی ناشی از جبران خسارت عدم ایفای تعهدات نیروگاه‌های تجدیدپذیر؛
• ایجاد سازوکارهای رفع تعهدات ناشی از جریمه مالی.

۳- محدوده کاربرد

این دستورالعمل در سطح سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) تنظیم و برای کلیه نیروگاه‌های تجدیدپذیر که مکلف یا مجاز به عرضه برق در بورس انرژی می‌باشند، لازم‌الاجرا است.

۴- مسئولیت اجرا

مسئولیت اجرای این دستورالعمل بر عهده دفتر بررسی‌های اقتصادی و تأمین منابع مالی، امور مالی و ذی‌حسابی، دفتر امور سرمایه‌گذاران و نظارت بر پروژه‌ها، دفتر توسعه مردمی تجدیدپذیرها، دفتر هماهنگی شبکه، سنجش و پایش تولید انرژی و دفتر برنامه، بودجه و تنظیم مقررات می‌باشد.

۵- تعاریف

۶- ضوابط اعمال محدودیت‌ها و تسویه جریمه مالی

۶-۱- اعمال محدودیت بر اساس نسبت نکول به تولید خالص

چنانچه نسبت نکول به تولید خالص (α₁) یا نسبت نکول تجمعی به تولید خالص (α₂) در ماه مورد بررسی بیش از شصت درصد (۶۰٪) باشد، دارایی به میزان ارقام مندرج در جدول شماره (۱) و به مدت سه (۳) ماه پس از تسویه جریمه مالی نکول، کاهش خواهد یافت.

۶-۲- اعمال محدودیت بر اساس تعداد و مجموع نسبت‌های نکول

چنانچه تعداد نکول از ابتدای هر سال شمسی تا پایان ماه مورد بررسی پنج (۵) مرتبه و بیشتر و مجموع نسبت‌های نکول به تولید خالص در هر ماه (β) بیش از بیست درصد (۲۰٪) باشد، دارایی به میزان ارقام مندرج در جدول شماره (۲) و به مدت یک (۱) ماه پس از تسویه جریمه مالی نکول، کاهش خواهد یافت.

۶-۳- اعمال محدودیت در دوره ناترازی

در صورتی که شروع دوره ناترازی از ابتدای ماه نباشد، میزان کاهش دارایی به هر ترتیب متناظر با دوره ناترازی خواهد بود.

۶-۴- دوره‌های اعمال محدودیت

دوره‌های اعمال محدودیت‌های موضوع بندهای (۶-۱) و (۶-۲) از ابتدای ماه اعلام‌شده به نیروگاه آغاز و به مدت‌های تعیین‌شده پس از تسویه جریمه مالی نکول ادامه خواهد یافت.

۶-۵- جریمه مالی نکول و نحوه تسویه آن

جریمه مالی نکول، معادل ارزش ریالی نکول صورت‌گرفته بر پایه قیمت ۱٫۴ برابر متوسط نرخ معاملات تابلوی برق سبز، به‌ازای هر کیلووات‌ساعت در دوره مورد بررسی می‌باشد. نیروگاه می‌بایست بدهی خود را از طریق تهاتر با ارزش ریالی تولید خالص در هر ماه، بر مبنای مفاد قرارداد الحاقیه متبادله با «ساتبا»، پس از کسر تعهدات ایجادشده و مطالبات پرداخت‌شده، از جمله فروش برق در بورس انرژی، فروش برق به ساتبا و دریافت گواهی، با رجوع به بند (۱۲-۴) دستورالعمل تسویه گواهی تولید برق تجدیدپذیر در بورس انرژی، تسویه نماید.

۶-۶- پرداخت مطالبات در دوره اعمال محدودیت

در دوره اعمال محدودیت پس از تسویه جریمه مالی نکول، پرداخت نقدی مطالبات (موضوع بند (۳-۶) دستورالعمل تسویه گواهی تولید برق تجدیدپذیر در بورس انرژی) امکان‌پذیر نخواهد بود و نیروگاه تنها مجاز به دریافت گواهی می‌باشد.

۶-۷- نکول خاموشی

در صورت احراز وقوع نکول خاموشی و تأیید مراتب مطابق ضوابط و مقررات مربوطه، مابه‌التفاوت «نکول» با «نکول خاموشی» مبنای اعمال محدودیت و پرداخت جریمه مالی خواهد بود.

۶-۸- مسئولیت تعهدات باقی‌مانده نیروگاه

مسئولیت ناشی از اجرای ضوابط این دستورالعمل برای نیروگاه‌های دارای تعهدات باقی‌مانده بابت دریافت تسهیلات از محل منابع مالی وجوه اداره‌شده، تلفیقی، یارانه سود و سایر کمک‌های فنی و اعتباری دولتی، بر عهده «نیروگاه» خواهد بود.

۶-۹- جایگزینی دستورالعمل قبلی

از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل، ضوابط مربوط به دستورالعمل نحوه اعمال محدودیت و تسویه جرائم نکول تعهدات نیروگاه‌های تجدیدپذیر دارای مجوز عرضه برق در بورس انرژی کان‌لم‌یکن بوده و محدودیت‌ها و جرائم مالی قبلی نیروگاه‌ها مطابق ترتیبات فعلی اصلاح و تعدیل خواهند شد.